Kent u het nog? Van vroeger? Een organisatie die zich groenvrede noemt en vijftien jaar geleden heel hip was? Juist. Inderdaad. Greenpeace bestaat nog. Vandaag vernamen wij weer wat gereutel van het sterfbed: Greenpeace bezette het gebouw van, niet schrikken, l'Oreal in Alphen aan den Rijn, omdat dat bedrijf volgens de milieuorganisatie giftige stoffen in zijn producten verwerkt. Jawel. Van de site van Greenpeace Nederland geplukt: "Het is L'Oréal zeer duidelijk gemaakt dat Greenpeace het gedrag van L'Oréal niet langer tolereert: dus nog eenmaal L'Oréal & gif, inpakken en wegwezen!"

Dat zal ze leren.

Al jaren en jaren voert Greenpeace volkomen misplaatste en kansloze acties. Het is een typische uitwas van ouderwets links zoals krakers, hippies en ander tegendraads volk, dat in hun eigen tijd weliswaar van onschatbaar belang was, maar daarna helaas de aansluiting heeft gemist met andere tijden. Toen de lucht nog schoon was, de seks nog vies en bedrijven en overheden nog in een ivoren toren zaten, tóen was de enige optie: "axie"! In het tijdperk van spin doctors, lobbyisten, individualieit en internet is dat echter zo achterhaald als de pest - de beoogde slachtoffers van "axie" zijn er voor ingeënt.

Laten we eens kijken naar de geschiedenis van Greenpeace. Wikipedia meldt dat de organisatie in 1971 werd opgericht om een kernproef voor de kust van Canada te voorkomen. Kijk, dát is nog eens een reden! Als praten niet meer helpt en de zaak ernstig genoeg is, dan moet je jezelf maar opofferen door op dat eiland te gaan liggen. De proef is afgeblazen, en achteraf is iedereen daar gelukkig mee.

In 1985 werd het schip Rainbow Warrior opgeblazen door een Franse inlichtingendienst. Dat gebeurde niet eens in het geheim, want al heel snel werden de daders opgepakt. In 2005 bleek dat de toenmalige Franse president, Mitterand, de opdracht had gegeven, omdat Greenpeace Franse kernproeven op Mururoa (kent u dát nog?) trachtte te saboteren.

Als een (toen nog) strategische en politieke grootmacht zó ver gaat om je te dwarsbomen, ja, dan ben je als organisatie relevant. Dan beteken je iets, dan vorm je een gevaar, en, aan de keerzijde daarvan, dan stel je ook iets in de waagschaal. Immers, voor hetzelfde geld hadden de Fransen gewoon 'skijt' gehad aan dat schip dat over hun bom voer en de hele zooi de lucht in laten vliegen. 

De regeringen van Frankrijk en de VS opereerden vanuit een ivoren toren. Ze luisterden niet naar de stem van grote delen van het volk, en dreven hun zin (lekker spelen met über-vuurwerk en zo de Sovjetunie afschrikken) door met allerlei etherische argumenten over het strategisch belang en de rode hordes die achter het IJzeren Gordijn met miljoenen tegelijk stonden te trappelen. Geen oppositie, organisatie of massaal protest kon de bobo's aan de Knop wakker schudden, maar Greenpeace ging met gevaar voor lijf en leden gewoon voor anker bij het atol en bereikte wat niemand anders lukte. Dát is actie.

Het tij voor Greenpeace begon te keren toen Shell in 1995 het olieplatform Brent Spar wilde afzinken in de Noordzee. De milieuorganisatie begon heel hard te roepen dat het gevaarte boordevol giftige stoffen en olieresten zat, en dat afzinken eenecologische ramp zou betekenen. Het Grootkapitaal zou de verwoesting van de Natuur weer een stap dichterbij brengen, zo was de teneur.

Shell daarentegen beweerde dat afzinken de meest milieuvriendelijke optie was en onderbouwde dat met uitgebreide berekeningen. Slopen en afvoeren kost immers energie, heel veel zelfs, en dat belast het milieu net zo goed. Greenpeace luisterde niet en met het onaantastbare demagogische gelijk van de underdog tegen het grootkapitaal met haar dure advocaten en snode plannen trok de organisatie ten strijde met een paar rubberoten, touwen en enterhaken. De nieuscamera's zaten er bovenop: Greenpeace komt weer in actie! Komt dat zien!

En de mensen geloofden het. Automatisch. De underdog wordt altijd geloofd, want die kiest niet voor niks die positie; bovendien waren multinationals per definitie slecht. Volle kracht vooruit! Greenpeace won uiteindelijk en de Brent Spar werd afgebroken. Dat kostte niet alleen klauwen met geld, maar bovendien bleken de hoeveelheden giftige stoffen en olieresten waar Greenpeace mee gezwaaid had schromelijk overdreven. Shell had gewoon gelijk.

Daarna ging het rap bergafwaarts met de groenvrede, met als nieuw dieptepunt de blokkade van het hoofdkantoor van l'Oreal. De actievoerders riskeren niks, er staat niks op het spel, er zijn andere wegen om de boodschap over te brengen en er is geen duidelijk doel. Wat had l'Oreal moeten doen? Zeggen van okee, we stopten toch al geen gif in onze producten, maar we beloven dat we het niet meer zullen doen? Of vragen: wat bedoelen jullie met gif, dat Best bier dat jullie drinken en die Jakobs shag die jullie roken bevat ook gif?

Volkomen loos! Echt totaal van de pot gerukt. Meneer l'Oreal hoorde dat zijn kantoor bezet was, draaide zich nog eens lekker om, stond een uurtje later op, rekte zich uit, krabde aan zijn gat, dronk een lekker bakkie en las het ochtendblad en belde toen de advocaat. Die ging fluitend (centjes!) een kort geding voorbereiden, en om 22 u was de uitspraak er: binnen 2 uur opzouten, want anders kost dit geintje je 10 ruggen per uur. Wat zegt Greenpeace? "Nu weten de mensen dat L'Oréal gewoon doorgaat met het verwerken van giftige stoffen in zijn producten" (Nu.nl ). Jawel!

De mensen. Weten. Giftige stoffen in hun producten. Hoe weten we dat dan? De tijd dat we Greenpeace geloofden op hun blauwe ogen is voorbij. Ik wil weten wat die giftige stoffen zijn en hoe Greenpeace dat weet. Ik wil weten of Greenpeace dat sinds kort weet of al langer, met andere woorden, of de actie urgent is of dat het gewoon een - verschrikkelijk, bedroevend en totaal mislukte - publiciteitsstunt is.  

 De tijd van dergelijke "acties" is lang voorbij. Je kan zeggen wat je wilt, maar bedrijven en overheden kunnen het zich simpelweg niet meer veroorloven om in een ivoren toren te gaan zitten. Zelfs de grootste stunt op dat vlak van de afgelopen 2 decennia, de oorlog in Irak die Bush en Colin Powell de wereld door de strot duwden op basis van niets dan leugens blijft niet onbestraft, blijkt langzamerhand. Alles kan met praten, publiciteit, spin doctors en een handvol lobbyisten geregeld worden. Wie zich nog aan een hek ketent verklaart zichzelf op voorhand irrelevant. Kort gedingetje (voorál geen ME) er tegenaan en het is opgelost. De actievoerders kraaien triomfantelijk, want ze zetten nog altijd in op hun underdog-positie van strijders tegen het grootkapitaal - maar hun roep versterft, op een vage echo uit de jaren '80 na.

Greenpeace. Als al die shaglongen en geitenwollensokken niet zo ontzettend slecht voor het milieu zouden zijn, zou ik zeggen: afzinken die hap. Modern passé in de consumptiemaatschappij: gooi het weg. Of bewaar het in een stoffig hoekje op zolder voor als de retrogolf komt. Zeg in ieder geval je abonnement op op dit anachronisme, dit relikwie van een grijs verleden waarin alles anders was maar even beroerd. Actie!

Update: Wat is er eigenlijk gebeud met dat enorme doek dat de atievoerders uitspreidden over de gevel van het gebouw? Waar is het van gemaakt? Het klinkt erg synthetisch! Stelletje hypocrieten.