En we zijn weer een stapje dichter bij een eerlijke oplossing van het fileprobleem. Het Ruimtelijk Planbureau (RPB ) kwam vandaag met een rapport op de proppen. Onderzoek: kilometerheffing: minder files. De motorrijtuigenbelasting (bpm) gaat flink omlaag en in plaats daarvan lapt de autobezitter 3,4 cent per kilometer snelweg. Daarbovenop eventueel nog 11 cent per kilometer congestieheffing voor drukke wegen. In het tweede geval stijgt de gemiddelde snelheid op de snelwegen met 27%, van 58 km/u naar dik 73.

Minder files! Betalen voor wat je gebruikt! En wat blijkt? Een congestieheffing schrikt forensen af. Die gaan dichter bij hun werk wonen of zoeken ander werk. Of – je houdt het nauwelijks voor mogelijk – ze zoeken andere vervoersmiddelen. Hoera!

Maar het onweer hangt alweer in de lucht. Nota bene de NRC begint te griepen over sociaal-recreatief verkeer: het ritje naar oma wordt te duur. Staat in het rapport, hoor, maar toch. De term ‘BV Nederland’ valt ook nog even. Morgenochtend komt de Telegraaf, en wég is elke moed bij onze bewindspersonen nou eindelijk een keer iets te doen. Want minder files, een beter milieu en de gebruiker die betaalt zijn allemaal prima, maar zodra Jan Lul daarvoor zélf de auto moet laten staan is de boot aan.

Rekent u even mee? Stel, de bpm wordt helemaal afgeschaft. Die bedraagt nu 45% van de cataloguswaarde min 1540 euro aftrek. Voor een middenklasser bedraagt die cataloguswaarde zeg 15.000 euro. U betaalt geen 5210 euro bpm. Als u niet in de spits rijdt, hoeveel kilometers kan je dan betalen? Nou? Juist. Ruim 153.000. Kan je bijna 4 x de aarde van rondrijden. En al zouden ze de bpm halveren. 2 x rond de aarde is ook al een pleuriseind. Zo ver woont oma vast niet.

De werkelijke angel zit hem ergens anders. Het RPB heeft namelijk een mening over wat er met de congestieheffing moet gaan gebeuren. Dat moet in het infrastructuurfonds om de wegcapaciteit te vergroten, want dan kunnen we nóg harder doorperen. Bovendien gaat de burger dan niet mopperen over dat ie niks terug ziet van zijn centen.

Goedemorgen! Krijgen we nu zelfs populisme vanuit de ambtenarij? Gaan we nou alsnog de kans op een structurele oplossing verspelen? Er is maar een ding dat met dat geld moet gebeuren en dat is het openbaar vervoer beter en goedkoper maken! Sporen verbreden, treinen vernieuwen, trambanen aanleggen (in het centrum van Leiden, bijvoorbeeld!), capaciteit, punctualiteit en efficiëntie verhogen! Als de trein substantieel goedkoper is dan de auto en als je er bovendien van op aan kan dat ie rijdt en niet barstensvol is, wat moet je dan nog op de weg? Naar oma rijden van het uitgespaarde geld natuurlijk. Maar de politicus die dát durft te verdedigen moet nog geboren worden.