Schrijven is een mooi ding. Een schrijver maakt een wereld uit papier en inkt. Een goede schrijver maak een treffende wereld, een wereld die ons doet denken aan de wereld waarin wij leven - behalve dan dat de papieren wereld door de schrijver wordt gecontroleerd. Toeval bestaat niet in een goed geschreven werk. Daarmee verschilt het werk - zoals alle kunst - fundamenteel van de wereld: het is ook altijd een reflectie op zichzelf. Een boek is voor alles een boek, een schilderij voor alles een schilderij, ongeacht welke diepere betekenislagen het heeft, welk verhaal het vertelt.

Dat maakt een geschreven werk tot een papieren tijger. Als een diepere betekenislaag je niet bevalt, kun je het boek als materieel object vernietigen of verbieden. De betekenis en daarmee de waarde van een boek is hoogst fragiel - net als die van alle kunst. Je moet er kennis van nemen en kunnen nemen voordat je überhaupt tot enig begrip kunt komen. Dat vereist ook dat je een zekere culturele bagage hebt. Geen wonder dat in de tsunami aan populisme die momenteel over ons land spoelt, de kunsten in de kou staan. Kunst is per definitie elitair: kunst staat altijd in verhouding tot een traditie. Vernieuwing veronderstelt iets dat er al was, protest is altijd tegen iets gericht. Begrip van kunst vereist (onder andere) kennis van wat eraan vooraf ging. En kennis is een vies woord.

Dit alles schrijf ik niet zomaar. Het is een aspect van een probleem waar ik al geruime tijd mee worstel. De creatieve impuls is nooit weg, maar is de ingeving goed genoeg? Hoeveel kun je kwijt in een blog, een artikel, een verhaal, een boek, wat mag je als min of meer bekend veronderstellen? Wie moet dit weten? Wat is de noodzaak van het werk, en hoe groot is die? Hoe krachtig zal het zijn, controversieel of traditioneel? Het zijn vragen en problemen die niet op voorhand opgelost kunnen worden. Een werk schrijft zichzelf en wordt altijd anders dan je had gedacht. Maar altijd is het in eerste instantie een boek, een blog, een artikel - een papieren tijger.

Gelukkig kunnen sommige mensen ook andere dingen met papier. Simon Schubert bijvoorbeeld , die een uitverkoren vel verfrommelde tot bovenstaand werk. En nee, het is niet slechts een ambacht wat de man bedrijft - eerst en vooral reflecteert het werk immers op het materiële aspect ervan. Om het populistisch te zeggen: hoe is het in godsnaam mogelijk dat je dit voor elkaar krijgt met een beetje frutten aan een vel papier? Bekijk vooral ook deze eens.

Bron: The World's Best Ever